Filmy Torne'a

Nie jestem fanem literatury erotycznej/pornograficznej. W zasadzie to mam nawet spore opory przed nazywaniem tego literaturą. Chyba jedyną w tym nurcie wartą przeczytania książką jest chiński "Kwiat śliwy w złotym wazonie". Josephine Mutzenbacher i jej "przygody" były mi w zasadzie nieznane. Wiedziałem tylko tyle, że prawdopodobnie stworzył ją gość od Bambi, Felix Salten.

Taniec nowoczesny to nie moja bajka. Podobnie jak jazz, jest to dla mnie w większości (bo bywają wyjątki) niezrozumiały chaos. Kiedy ktoś opowiada o historii kryjącej się za konkretnym tańcem, słucham go ze zdumieniem. Ja zazwyczaj nie widzę w tym żadnej opowieści czy metafory. Z tego też powodu z chęcią sięgnąłem po "Taniec nagości". Liczyłem, że spoglądając na proces przygotowywania spektaklu, dowiem się o tańcu nowoczesnym wystarczająco wiele, by lepiej go doświadczać.

"El fugor" to dokument komplementarny do nakręconego przez Marco Bergera "Gualeguaychú: El país del carnaval" . I choć panowie wspólnie zbierali materiały (niektóre rzeczy się powtarzają w obu filmach), to jednak są to dokumenty kompletnie różne. Tam, gdzie Berger postawił na tradycyjną formę dokumentalną, Martín Farina wybrał eksperymenty.

Marco Berger i Martín Farina wybrali się z ekipą filmową do położonego niedaleko argentyńsko-urugwajskiej granicy Gualeguaychú. Miasto to ponoć znane jest ze swojego karnawału. Filmowcy towarzyszą grupie młodych, przystojnych mężczyzn, którzy właśnie przygotowują się do kolejnej karnawałowej parady. Obaj dokumentaliści zrobili o tym film.

"Kocha, nie kocha" to w swojej filmowej warstwie rzecz niezwykle prosta. Statyczna kamera, a przed nią ludzie, którzy opowiadają o swoich doświadczeniach miłosnych. Kolejne rozdziały anonsowane są krótkimi montażowymi wstawkami. I na tym koniec.

W przypadku "Lombardu" bardziej od samego filmu zainteresowała mnie reakcja ludzi na niego. Jest on bowiem niemal powszechnie chwalony. Zachwytom nad nim nie ma końca. Ba, dostaje nawet ważne nagrody. A ja patrzę na ten film i nie widzę w nim nic nadzwyczajnego.

Podbudowany fajnym "Moxie" postanowiłem pójść za ciosem i obejrzeć najnowszy film Amy Poehler, dokument "Lucy i Desi". Byłem nim tym bardziej zainteresowany, że opowiada o Lucille Ball i Desim Arnazie, o których fabułę nakręcił Aaron Sorkin. Tamten film rozczarował mnie, więc byłem ciekaw, jak temat "ugryzie" Poehler. Okazało się, że nie poszło jej dużo lepiej.

Polski tytuł nie jest zbyt fortunny. Przenosi bowiem akcent na to, co w filmie stanowi najmniejszy problem protagonisty. Główny bohater owszem musiał walczyć o przeżycie, co nie było prostym zadaniem. Lecz jego spowiedź skupia się na innym jego problemie: jak przestać uciekać, jak przestać żyć w nieufności i strachu, jak zbudować sobie życie.

Muszę powiedzieć, że jestem mocno rozczarowanym tym dokumentem. Zamiast rzeczowej prezentacji fascynującego tematu, otrzymałem kolory jarmark okropieństw, cyrkowe przedstawienie z wybrykami natury. Ze wszystkimi animacjami i innymi wizualnymi atrakcjami "Psychika mordercy" ma więcej wspólnego z artykułami w magazynach typu "Zły" niż z wnikliwym studium zwichrowanej psychiki.

Alex Winter robiąc "Dzieciaki z showbiznesu" popełnił kardynalny błąd. Postanowił w 90-minutowym filmie opowiedzieć o wszystkich aspektach związanych z byciem dziecięcym aktorem w Hollywood. A przecież jest to temat rzeka. Próba jego ujęcia w tak krótkim materiale mogła się skończy wyłącznie fiaskiem.

Nic dziwnego, że ludzie boją się ze sobą rozmawiać. Bowiem nawet w sytuacji, gdy próbują wykorzystać słowa jako tarczę, za którą się kryją, nieświadomie, w nieunikniony sposób przekażą więcej, niż zamierzali. Co gorsza, nawet kłamstwo czy poza komunikują prawdę. Fakt jest niezmienny, kłamstwo ma zaś zawsze indywidualny charakter.

Myślałem, że "Proces" będzie jednorazowym eksperymentem Łoźnicy z ożywianiem przeszłości. Tamten film nie zrobił na mnie większego wrażenia. Sama jego idea - pokazywania materiałów archiwalnych bez jakiegokolwiek wyjaśnienia lub komentarza - wydała mi się wątpliwa. A jednak realizując "Pogrzeb Stalina" Łoźnica sięgnął po dokładnie tę samą formę. Wciąż nie rozumiem po co.

Kolejny dowód na to, że filmowcy są bezradni, kiedy chodzi o opowiadanie biografii utalentowanych artystów. "Mystify: Michael Hutchence" kreśli taki portret muzyka, który praktycznie pozbawiony jest indywidualnej tożsamości. Jednostkowego charakteru nadają mu detale (jak choćby to, że był wychowywany w Australii), ale ogólny schemat jest identyczny z niemal każdą inną biografią muzyka: trudne dzieciństwo, naiwność i otwartość na początku kariery, potem zmęczenie sławą, w końcu wplątanie się w narkotyki, niemożliwość poradzenia sobie z narastającą górą problemów, a także tajemnica, która koniec końców okazuje się gwoździem do trumny.

Chwytliwy tytuł tego dokumentu z całą pewnością przyciąga uwagę. Jednak "Ave, Satan" to coś więcej niż tylko obraz współczesnego satanizmu reprezentowanego przez The Satanic Temple. To portret współczesnej Ameryki, jej duchowości i wojny kulturowej, która toczy się na styku wolności osobistej i religijnego dyktatu. Twórcy idąc w ślad The Satanic Temple, które jest niczym przysłowiowy kij wbity w mrowisko, przyglądając się podwójny standardom i zapętlaniu się fanatycznego ekstremizmu.

Tym razem intuicja mnie nie zawiodła. Choć "Jeszcze dzień życia" był powszechnie chwalone, dostało nawet kilka nagród, to ja jakoś nie czułem potrzeby obejrzenia go w kinie. Postanowiłem go jednak zobaczyć, skoro trafił na HBO GO. I okazało się, że miałem rację, kiedy decydowałem się go odpuścić. Jestem zdziwiony tym, jak dobrą opinią cieszy się ten film. Dla mnie była to rzecz chaotyczna i pozbawiona głębszego sensu.

"Zabójcze maszyny" pokazały, że Peter Jackson nie ma już nic ciekawego do powiedzenia na polu filmowej fantastki. "I młodzi pozostaną" pokazuje, że nie ma też nic ciekawego do powiedzenia na temat wojny. Jego dokument jest bowiem całościowym, ale bardzo pobieżnym obrazem doświadczeń wojennych.

Widzę, że nowy film Rona Howarda spodobał się widzom na świecie. Ja jednak nie podzielam tych zachwytów. Seans "Pavarottiego" był dla mnie mocno frustrującym doświadczeniem i bardzo męczącym. Nie podobał mi się ani pod względem koncepcji ani też od strony realizacyjnej.

Nie należę do wielkich fanów dokumentalnych dokonań Asifa Kapadii. "Senna" i "Amy" to dla mnie solidne filmy, ale nic ponad to. Dlatego też wybierając się na "Diego" nie miałem szczególnie wysokich oczekiwań. Tym razem jednak reżyser zdołał mnie pozytywnie zaskoczyć. Z trzech jego dokumentów ten zrobił na mnie największe wrażenie.

"Hakowanie świata" to kolejny przykład na to, jak bardzo środowiska liberalno-lewicowe oderwane są od rzeczywistości. One nie tylko zajmują się problemami, które większości ludzi w ogóle nie obchodzą, lecz odnoszą porażkę na podstawowym poziomie stawiania diagnoz i identyfikowania rzeczywistych zagrożeń.

"Co zrobisz, gdy świat stanie w ogniu?" jest obrazem Ameryki z perspektywy jej czarnoskórych mieszkańców. Ale nakręcił go biały mężczyzna, do tego nie Amerykanin a Włoch. I być może dlatego tematycznie film mnie rozczarował. Niby mówi się, że zewnętrzna perspektywa jest korzystna. Jednak Minervini zamiast spojrzeć inaczej na problemy Afroamerykanów, zaprezentował najbardziej stereotypowe portrety. Piszę w liczbie mnogiej, ponieważ na dokument Włocha składają się trzy niezależne historie.